Stop de tuintegelmania!

Gepubliceerd op 2 januari 2024 om 18:07

Nogal wat tuinbezitters ervaren tuinieren als een strijd tegen de natuur. Zij snoeien en wieden wat af! Net zolang tot ze het zat zijn. Dan plaveien ze kortdaad de tuin met tuintegels. Maar beseffen zij wel de gevolgen? Het leefgebied van tal van plantjes en diertjes wordt namelijk onnodig ingeperkt en riolen raken overbelast. Ik wil hier een pleidooi houden voor een natuurlijke tuin en natuurlijk tuinieren. U kunt daar veel plezier aan beleven en uzelf veel werk besparen.

 

Als de Nederlandse (en trouwens ook de Belgische) manier van tuinieren een maatstaf is voor ons milieubewustzijn dan is het daar droevig mee gesteld. Jaar na jaar snoeit men alle vaste planten, struiken en heesters zonder aanziens des ‘persoons’ en zonder oog voor de noden en behoeften van de plant. ‘Dan ligt het er weer netjes bij, nietwaar’. Dit snoeisel, inclusief onkruid en afgevallen bladeren, proppen zij op zijn best in de gft-kliko. De afvoer van al deze biomassa heeft tot gevolg dat de grond schraal wordt en planten die weinig eisen stellen, de tuin overnemen. We noemen deze planten ‘onkruid’ en zij vergallen het plezier van heel wat mensen met een tuin. Om dit te voorkomen, kiezen zij voor het tegennatuurlijke middel van de tuintegel.

Aangezien miljoenen tuinen en tuintjes, en niet te vergeten veel openbaar groen, dit lot ondergaan (volgens schattingen meer dan tweederde), doen wij met onze nationale tuintegelmania een enorm leefgebied teniet voor tal van plantjes en planten, diertjes en dieren. Bovendien veroorzaken wij onbedoeld een afwateringsprobleem doordat regenwater niet de grond in kan zakken en bovengronds zijn weg zoekt naar het laagste punt. Iedereen kent onderhand de tv-beelden van ondergelopen straten, of van onderdoorgangen van viaducten die in waterpoelen zijn veranderd. Zo is de tuintegel in opspraak geraakt en is er een tegenbeweging ontstaan van burgers en politici die de leus hanteren ‘tegel eruit, plant erin’.

Groene tuinen behoeden ons door hun sponswerking niet alleen voor wateroverlast, maar verminderen ook het droogteprobleem in de ondergrond, namelijk een te laag grondwaterpeil. Daarnaast nemen groene tuinen CO2 op en zorgen zij op warme dagen voor koelte. En vooral dragen zij bij aan verrijking van het leefgebied van planten, dieren, diertjes en micro-organismen in de grond. Kortom, aan een grotere biodiversiteit. Niet alleen zullen er meer insecten, vlinders en vogels te bewonderen zijn in uw tuin maar ook padden, slakken, egels en andere diersoorten.

Dus gemeente, weg met die tegels! Laat tuinbezitters tegels inleveren en geef hen planten als beloning! Dit soort acties bestaan al. En al die overtollige tegels kun je ook creatief hergebruiken. Men kan op goed zichtbare en toegankelijke plekken tegels op een hoop gooien, net zolang tot er een soort piramide ontstaat. Maak er desnoods een wedstrijd van om de hoogste piramide van de gemeente, de provincie, het land. Stort vervolgens aarde over de piramide, zet er planten in en de wijk heeft er een attractie bij.

Maar dan zijn we er nog niet. Mensen moeten voorgelicht worden over een meer natuurlijke wijze van tuinieren. Het begint misschien wel bij onkruid, schrikbeeld voor veel tuinbezitters. Laat ik hen een geheim verklappen: Wie zijn of haar tuin op een natuurlijke manier onderhoudt - en ook bijhoudt - zal verbaasd staan hoe weinig onkruid er groeit. Laat afgevallen bladeren liggen of hark of veeg ze de tuin in, want zij beschermen en voeden het grotendeels onzichtbare, microscopisch kleine, leger van organismen in de grond dat uw tuinplanten van voedingsstoffen voorziet. Zo kom ik op de belangrijkste regel voor natuurvriendelijk tuinieren: Beweeg mee met de natuur en verzorg uw tuingrond, want die verzorgt uw planten.

Bedenk hierbij dat te veel orde en regelmaat een tuin saai, en vooral onnatuurlijk maakt. Bij een levende, natuurlijke tuin hoort een zekere chaos, zij het een beheerste chaos. U zult merken dat de bodemorganismen, afhankelijk van het weer, al in het vroege voorjaar hard aan het werk gaan om al dat blad te verteren te vermalen en af te breken tot op molecuulniveau. Dat verteringsproces van bladeren en andere plantenresten geeft de voedingsstoffen terug aan de bodem die planten er bij hun groei aan hadden onttrokken. U zult ook zien dat de grond rul en korrelig wordt en ook dat onkruidzaden minder kans krijgen te ontkiemen. Verplaats u in de natuur. Uw tuingrond is het levende substraat dat uw planten voedt. Grijp niet te veel in. Beschouw niet elk uitlopertje als ongewenst.

Hanteer de snoeischaar met mate en geef houtachtige (struiken) en kruidachtige planten zoveel mogelijk de ruimte om uit te groeien. En let op: snoeien is niet hetzelfde als het knippen van een heg. Bij snoeien verwijder je individuele takken en vooral zijtakken en takjes met het doel de vorm of de omvang van struik of heester aan te passen. Knippen is bedoeld om heggen en andere tuinafscheidingen recht en strak te maken en te houden. Hierbij worden alle uitlopers afgeknipt. Gun de rest van uw tuinflora een zo natuurlijk mogelijk uiterlijk en de omvang die bij de soort past. Kies geschikte planten. Boomsoorten en heesters die van nature hoog en breed worden, zijn niet geschikt voor kleine tuinen.

O ja, het onkruid, blad en snoeisel hoopt zich op. Waar blijf je er mee? Composteren is hier het toverwoord. Maak in uw tuin, uit het zicht, een hoekje vrij voor bladeren, fijngeknipt, kruidachtig tuinafval en - en liefst ook voor keukenafval - en verwerk dat tot compost. Hoe dat moet, kunt u op tal van websites vinden. Gebruik de gft-bak (biobak) alleen voor grof, langzaam afbreekbaar, houtig snoeiafval. Dit tuinafval kunt u trouwens ook prima in uw tuin houden, uit het zicht, verborgen achter een struik of heg. Daar komen egels op af.

Na het verteringsproces moet de compost over de tuin worden verspreid. Het is beter het niet onder te spitten maar om het met een schoffel gelijkmatig over de tuin te verdelen. Omspitten verstoort het bodemleven dat dood plantenmateriaal omzet in plantenvoeding. Schoffelen is de beste manier van grondbewerking en ook van onkruidbestrijding. Gebruik de spade alleen voor het aanplanten en verplanten van planten en struiken. Zo voorkomt u verstoring van de natuurlijke kringloop die verloopt van nieuw leven, via dood en vertering, naar herleven, en van een microkosmos van talloze soorten schimmels en bacteriën, en ook van zichtbare, nuttige diertjes als wormen, geleedpotigen en insectenlarven

Natuurlijk tuinieren waarborgt de vruchtbaarheid van uw tuin zodat planten zich gezonder ontwikkelen en minder last hebben van droogte, ziekten en plagen. Het maakt kunstmest en bestrijdingsmiddelen - en ook ‘verrijkte’ tuinaarde - overbodig. Wees bovendien zuinig met sproeien of anderszins bevochtigen van de tuin. Planten zijn behoorlijk flexibel in het doorstaan van droogte, vooral als u ze niet te veel verwent met begieten. Slaphangen is een manier om verdamping tegen te gaan. ’s-Nachts herstellen de planten zich weer. In ons gematigde Nederlandse klimaat gedijen planten beter in zomers met veel zon en weinig regen dan bij somber en vochtig weer.

Conclusie: Gooi die tegels eruit en kies voor natuurlijk tuinieren! Dan krijgt u er vast (weer) plezier in en draagt u bij aan de natuurlijke verrijking van uw buurt.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.